Periodontal hastalık nedir?
Periodontal
hastalıklar dişeti ve dişleri destekleyen diğer dokuları
etkileyen iltihabi hastalıklardır. Erişkinlerde diş kayıplarının
%70'inden periodontal hastalıklar sorumludur. Bu hastalıklar
erken dönemde teşhis edildiklerinde kolay ve başarılı bir
şekilde tedavi edilebilirler. Dişeti hastalıklarının önlenmesi
veya tedavisi; doğal dişlerin korunması, daha rahat çiğnemenin
ve daha iyi bir sindirimin sağlanması gibi diğer faydaları
da beraberinde getirir. Periodontal hastalıklar dişeti iltihabı
(gingivitis) ile başlar. Yani gingivitis periodontal hastalığın
erken dönemidir. Bu dönemde dişetleri kanamalı, kırmızı
ve hacim olarak büyümüştür. Erken dönemde çok fazla rahatsızlık
vermeyebilir. Tedavi edilmezse hastalık periodontitise ilerleyerek
dişeti ve dişleri destekleyen alveol kemiğinde geriye dönüşsüz
hasar oluşturabilir.
Periodontitis periodontal hastalıkların daha
ilerlemiş bir safhasıdır. Dişleri destekleyen diğer dokularla
birlikte alveol kemiğinde de hasar oluşur. Diş-dişeti arasında
"periodontal cep" oluşur. Periodontal cep varlığı
infeksiyonun yerleşimini ve hastalığın ilerlemesini kolaylaştırır.
Hastalık ilerledikçe dişler sallanmaya başlar, hatta çekime
gidebilir.
Dişeti hastalığının belirtileri nelerdir?
Dişeti hastalığının pek çok bulgusu vardır;
Diş fırçalama sırasında kanayan dişetleri Kırmızı, şiş ve
hassas dişetleri Dişlerden kolaylıkla ayrılabilen, uzaklaşan
dişetleri Dişler ve dişetleri arasında iltihabi akıntı Sallanan
veya giderek birbirinden uzaklaşan dişler (dişler arasında
aralıkların oluşması veya mevcut aralıkların artması) Isırma
sırasında alt ve üst dişler arasındaki ilişkilerin değişmesi
Bölümlü protez uyumundaki değişiklik, bozulma. Sürekli kötü
ağız kokusu.
Bununla beraber, periodontal hastalık hiç
bir bulgu vermeden de ileri safhalara ulaşabilir. Bu nedenle
düzenli aralıklarla dişhekimine gitmek son derece önemlidir.
Dişeti hastalığının nedeni nedir?
Dişeti hastalığının en önemli nedeni "bakteriyel
diş plağı" adı verilen, dişler üzerinde biriken yapışkan
ve renksiz film tabakasıdır. Günlük fırçalama ve diş ipliği
kullanımı ile diş plağının uzaklaştırılması sağlıklı bir
ağız için temel gereksinimdir. Eğer plak etkin bir şekilde
dişlerden uzaklaştırılmazsa diştaşı veya tartar olarak bilinen
düzensiz yüzeyli ve geçirgen bir yapıya dönüşür. Plaktaki
bakteriler tarafından salınan zararlı ürünler dişetinde
irritasyona neden olur. Bu ürünler nedeni ile dişetini dişe
sıkıca bağlayan lifler yıkıma uğrar, dişeti dişten uzaklaşır
ve periodontal cep oluşur. Böylece bakteri ve ürünlerinin
daha derin dokulara ilerlemesi kolaylaşır. Hastalık ilerledikçe
cep derinleşir, bakteriler daha derine; kemiğe kadar ilerler
ve dişi destekleyen alveol kemiğinde de yıkım başlar. Hastalık
tedavi edilmeden bırakılırsa sonunda dişler sallanır ve
çekimleri bile gerekebilir.
Sağlıklı dişeti nasıl görünür? Saglıklı dişeti
pembe ve dişleri sıkıca sarar durumdadır
Dişeti hastalığı nasıl önlenir?
Periodontal hastalığın önlenmesinde en
önemli görev kişinin kendisine düşmektedir. Dişleri sağlıklı
bir durumda sürdürmek için, günlük ağız bakımı işlemleri
ile (diş fırçalama ve diş ipliği kullanma) bakteriyel diş
plağının uzaklaştırılması gerekmektedir. Dişhekimine düzenli
aralıklarla gidilmesi de aynı derecede önemlidir. Günlük
ağız bakımı işlemleri diştaşı oluşumunu en az düzeye indirebilir,
ancak tamamen önleyemeyebilir. Diş fırçası, diş ipliği veya
diğer temizlik araçları ile ulaşılamayan bölgelerin bir
diş hekimi tarafından değerlendirilmesi mevcut diş plağı
ve/veya diştaşının uzaklaştırılması açısından gereklidir.
Dişeti hastalıklarının tedavisi
nedir?
Dişeti hastalığının erken döneminde tedavi,
dişler üzerindeki eklentilerin (plak ve diştaşı) uzaklaştırılması
ve düzgün bir kök yüzeyinin sağlanmasını kapsar. Bu işlem
dişetinde iltihaba neden olan bakteri ve irritanların uzaklaştırılmasını
sağlar. Genellikle bu tedavi, dişetinin tekrar dişe adaptasyonu
veya dişetinin büzülerek cebin elimine olması için yeterlidir.
Dişeti hastalığının erken döneminde vakaların çoğunluğunda,
diştaşı temizliği, plağın uzaklaştırılması ve düzgün bir
kök yüzeyinin sağlanmasını takiben günlük etkin ağız bakımı
başarılı bir tedavi için yeterlidir. Daha ilerlemiş vakalar
cerrahi tedaviyi gerektirebilir. Bu tedavinin amacı dişleri
çevreleyen derin periodontal ceplerdeki diştaşlarını temizlemek,
cebin büzülerek eliminasyonunu ve düzgün bir kök yüzeyini
sağlamak ve daha kolay temizlenebilir bir dişeti formu oluşturmaktır.
Periodontal tedavi sonrası hastaların düzenli olarak dişhekimi
tarafından muayene edilmesi, plak kontrolü ve yeni diştaşı
birikimlerinin ortamdan uzaklaştırılması gereklidir. Fakat
unutmamak gerekir ki; periodontal tedavi ile elde edilenlerin
sürdürülmesi için hiçbir işlem kişinin günlük ağız bakımı
işlemlerini etkin bir şekilde uygulamasından daha yararlı
olamaz..